Wypadanie i obniżenie macicy – leczenie w Grójcu

Obniżenie narządów miednicy (ang. pelvic organ prolapse, POP) to stan, w którym macica, pęcherz moczowy lub odbytnica przemieszczają się w dół i uwypuklają ścianę pochwy — w zaawansowanych postaciach także poza jej ujście. Potocznie mówi się o „wypadaniu macicy”, choć równie często obniża się przednia ściana pochwy (z pęcherzem) lub tylna (z odbytnicą). To częsty problem uroginekologiczny, z którym zgłaszają się przede wszystkim kobiety po porodach i po menopauzie.

Samo obniżenie narządów zwykle nie zagraża życiu i nie jest chorobą nowotworową, ale potrafi znacząco utrudniać codzienne funkcjonowanie. U wielu kobiet postępowanie zaczyna się od metod bez operacji, a jeśli zabieg okaże się potrzebny, jest to operacja planowa, do której można się spokojnie przygotować.

W ELLEMEDICA tym problemem zajmują się uroginekolodzy: prof. dr hab. n. med. Edyta Horosz i dr n. med. Andrzej Pomian. Na wizycie otrzymasz rozpoznanie, plan leczenia zachowawczego i — gdy jest potrzebna — kwalifikację do dalszego leczenia. Klinika znajduje się w centrum Grójca przy ul. Polskiej Organizacji Wojskowej 15 lok. U10. Skierowanie nie jest wymagane. Aby umówić wizytę, zadzwoń pod +48 602 862 852.

Co to znaczy, że macica się obniża

Rodzaje i stopnie obniżenia narządów miednicy

Narządy miednicy utrzymuje w miejscu „hamak” z mięśni dna miednicy, powięzi i więzadeł. Gdy osłabnie lub zostanie uszkodzony, narządy zsuwają się w dół kanału pochwy. W zależności od tego, który z nich się obniża, mówimy o:

Obniżeniu przedniej ściany pochwy (cystocele)

Pęcherz moczowy uwypukla przednią ścianę pochwy. Częsta postać obniżenia; często towarzyszą jej trudności z opróżnianiem pęcherza lub nietrzymanie moczu.

Obniżeniu macicy lub szczytu pochwy

Macica (a po jej usunięciu — szczyt pochwy) przesuwa się w dół kanału pochwy. Tę postać pacjentki nazywają „wypadaniem macicy”.

Obniżeniu tylnej ściany pochwy (rectocele)

Odbytnica uwypukla tylną ścianę pochwy. Typowy objaw to trudność z wypróżnieniem i uczucie niepełnego wypróżnienia.

Nasilenie obniżenia opisujemy w skali POP-Q (Pelvic Organ Prolapse Quantification), przyjętej przez międzynarodowe towarzystwa uroginekologiczne. W uproszczeniu:

Stopień I — najniższy punkt obniżenia pozostaje ponad 1 cm powyżej wejścia do pochwy; zwykle nie daje objawów.
Stopień II — narząd sięga okolicy wejścia do pochwy (do 1 cm powyżej lub poniżej); pojawia się uczucie „kulki” i ciężaru.
Stopień III — narząd wysuwa się ponad 1 cm poza wejście do pochwy, ale nie w całości; jest wyczuwalny na zewnątrz, zwłaszcza pod koniec dnia.
Stopień IV — całkowite wypadnięcie pochwy lub macicy na zewnątrz.

Stopień z badania nie zawsze idzie w parze z nasileniem dolegliwości. Leczymy objawy i ich wpływ na jakość życia, a nie samą „liczbę”.

Objawy obniżenia narządów miednicy

Uczucie ciała obcego lub „kulki” w pochwie

Najbardziej typowy objaw. Nasila się pod koniec dnia, po dłuższym staniu lub wysiłku, a zmniejsza w pozycji leżącej. Część kobiet wyczuwa lub widzi uwypuklenie przy myciu.

Ciężar i „ciągnięcie” w podbrzuszu

Uczucie ciężkości, rozpierania lub pobolewania w dole brzucha i okolicy krzyżowej, zwłaszcza po wysiłku fizycznym.

Problemy z oddawaniem moczu

Słaby lub przerywany strumień, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza, konieczność „odprowadzenia” uwypuklenia palcem, u części pacjentek także nawracające zapalenia pęcherza. Obniżenie może też maskować nietrzymanie moczu, które ujawnia się dopiero po jego skorygowaniu.

Problemy z wypróżnianiem

Zaparcia, konieczność silnego parcia, uczucie niepełnego wypróżnienia, potrzeba podparcia tylnej ściany pochwy palcem podczas defekacji.

Dyskomfort przy współżyciu

Uczucie „przeszkody”, słabsze odczuwanie, skrępowanie lub unikanie zbliżeń. Zobacz też: bolesne współżycie.

Otarcia i upławy

Przy zaawansowanym obniżeniu odsłonięta ściana pochwy może wysychać i ocierać się o bieliznę — pojawiają się wtedy pieczenie i upławy.

Każde krwawienie lub plamienie po menopauzie wymaga oceny ginekologicznej. Nie wolno przypisywać go wyłącznie otarciu — konieczne jest wykluczenie innych przyczyn, m.in. patologii błony śluzowej macicy i szyjki. Zobacz: nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Ciąże i porody drogami natury

Wymieniane jako jeden z najistotniejszych czynników. Poród — zwłaszcza dużego dziecka, przedłużony lub zabiegowy (kleszcze, próżnociąg) — może rozciągnąć i uszkodzić mięśnie oraz powięzie dna miednicy. Ryzyko zwykle rośnie z liczbą porodów.

Menopauza i niedobór estrogenów

Tkanki dna miednicy tracą sprężystość i grubość, dlatego u części kobiet objawy pojawiają się lub nasilają w okresie okołomenopauzalnym i po menopauzie. Zobacz: menopauza.

Przewlekłe przeciążenie

Zaparcia i częste parcie, przewlekły kaszel (astma, palenie), ciężka praca fizyczna i dźwiganie stale podnoszą ciśnienie w jamie brzusznej.

Nadwaga i otyłość

Dodatkowe obciążenie dna miednicy. Redukcja masy ciała może zmniejszać dolegliwości i ryzyko pogłębiania się obniżenia.

Przebyte operacje ginekologiczne

Po usunięciu macicy może obniżać się szczyt pochwy; inne operacje w obrębie miednicy również zmieniają jej statykę.

Predyspozycje indywidualne

U części kobiet rolę odgrywa wrodzona słabość tkanki łącznej (skłonność do przepuklin i żylaków), obciążony wywiad rodzinny oraz wiek.

Jak wygląda badanie uroginekologiczne

Co dzieje się na wizycie i jak się do niej przygotować

Rozmowa (wywiad)

Lekarz pyta o objawy i ich wpływ na codzienne życie, przebyte porody i operacje, oddawanie moczu i stolca, współżycie, leki i choroby towarzyszące. Warto wcześniej zapisać, co przeszkadza najbardziej — od tego zależy plan leczenia.

Badanie z oceną statyki narządów

Na fotelu ginekologicznym, we wziernikach, w spoczynku i podczas parcia. Lekarz ocenia, która ściana się obniża i w jakim stopniu (POP-Q), sprawdza siłę mięśni dna miednicy i wykonuje test kaszlowy. Jeśli na leżąco obniżenie jest mniejsze niż to, które odczuwasz na co dzień, badanie można powtórzyć na stojąco.

Czy badanie boli?

Zwykle nie boli — przebiega jak zwykłe badanie ginekologiczne i trwa kilka minut. Przy zaawansowanym obniżeniu, gdy tkanki są obrzęknięte, otarte lub owrzodzone, badanie we wziernikach bywa nieprzyjemne; powiedz o tym lekarzowi, a badanie zostanie dostosowane. Parcie na polecenie bywa krępujące, ale jest potrzebne, by ocenić rzeczywisty stopień obniżenia.

Pęcherz: pełny czy pusty?

Przyjdź z częściowo wypełnionym pęcherzem — umożliwia to wykonanie testu kaszlowego. Nie trzeba go „przetrzymywać”; wystarczy nie oddawać moczu tuż przed wejściem do gabinetu.

USG i badania dodatkowe

USG przezpochwowe (ocena macicy i jajników), a w razie potrzeby badanie ogólne moczu i posiew. Jeśli lekarz uzna za potrzebną ocenę zalegania moczu po mikcji, zleci ją — badanie to wykonuje się w ramach USG układu moczowego. Badanie urodynamiczne wykonuje się w ośrodku specjalistycznym tylko wtedy, gdy jego wynik ma wpłynąć na decyzję o leczeniu.

Plan na koniec wizyty

Wizyta kończy się omówieniem rozpoznania i możliwych opcji — od ćwiczeń po kwalifikację do zabiegu — z uwzględnieniem Twoich oczekiwań, planów (np. kolejna ciąża) i chorób współistniejących. Przebieg wizyty krok po kroku: konsultacja uroginekologiczna.

Leczenie obniżenia i wypadania macicy

Od ćwiczeń po kwalifikację do operacji — plan dobierany do stopnia obniżenia i oczekiwań pacjentki

Zakres wizyty w ELLEMEDICA to diagnostyka, ustalenie planu leczenia i prowadzenie leczenia zachowawczego: leczenie miejscowe, wizyty kontrolne oraz — gdy jest wskazany — zabieg laserowy przy współistniejącej atrofii. Fizjoterapię dna miednicy prowadzą fizjoterapeutki uroginekologiczne, z którymi współpracujemy. Kwestię pessara — czy jest w Twoim przypadku wskazany i gdzie może zostać dobrany — lekarz omawia indywidualnie na konsultacji; pessar nie jest zakładany „od ręki”, bo dobór wymaga osobnego, zaplanowanego postępowania. Leczenie operacyjne odbywa się w ośrodku szpitalnym; jeśli będzie potrzebne, lekarz zakwalifikuje Cię i omówi dalsze postępowanie.

Fizjoterapia dna miednicy

Podstawa leczenia przy obniżeniu I–II stopnia i uzupełnienie każdej innej metody. Ćwiczenia mięśni dna miednicy prowadzone przez fizjoterapeutkę uroginekologiczną (w razie potrzeby z biofeedbackiem lub elektrostymulacją) zmniejszają objawy i mogą spowolnić postęp obniżenia. Efekty wymagają kilku miesięcy systematycznej pracy. Lekarz określa cel i zakres terapii; współpracujemy z fizjoterapeutkami uroginekologicznymi.

Zmiana stylu życia

Leczenie zaparć (błonnik, płyny, właściwa technika wypróżniania), unikanie dźwigania, redukcja masy ciała, leczenie przewlekłego kaszlu, rzucenie palenia. Te działania mogą zmniejszać dolegliwości i pomagają utrzymać efekt pozostałych metod leczenia.

Pessaroterapia

Pessar to miękki, silikonowy krążek (lub inna forma) zakładany do pochwy, który mechanicznie podtrzymuje obniżone narządy. Sprawdza się przy każdym stopniu obniżenia — u kobiet, które nie chcą lub nie mogą być operowane, planują jeszcze ciążę, czekają na zabieg albo chcą sprawdzić, czy zniesienie uwypuklenia rozwiąże ich dolegliwości. Dobór polega na przymierzeniu rozmiaru: właściwie dopasowany pessar nie jest odczuwalny, nie wypada przy parciu i pozwala swobodnie oddać mocz. Wymaga okresowych kontroli (zwykle co 3–6 miesięcy); w wybranych przypadkach pacjentka może zostać nauczona samodzielnego wyjmowania i zakładania pessara. Na konsultacji w ELLEMEDICA lekarz ocenia, czy pessar jest w Twoim przypadku właściwą opcją, i omawia dalsze postępowanie.

Leczenie miejscowe estrogenami

U kobiet po menopauzie krem lub globulki z małą dawką estrogenu odbudowują nabłonek pochwy, zmniejszają suchość i otarcia, ułatwiają noszenie pessara i przygotowują tkanki do ewentualnej operacji. Działają miejscowo; o ich stosowaniu — zwłaszcza po chorobach hormonozależnych — lekarz decyduje indywidualnie. Zobacz też: suchość pochwy.

Laser CO₂ dopochwowy

Nie jest metodą leczenia obniżenia narządów — nie „podciągnie” macicy ani ścian pochwy i nie zastępuje fizjoterapii, pessara ani operacji. Może natomiast pomóc, gdy obniżeniu towarzyszy atrofia pomenopauzalna (suchość, pieczenie, bolesność), a leczenie hormonalne jest przeciwwskazane lub niewystarczające. Więcej: laserowa rewitalizacja pochwy.

Kwalifikacja do leczenia operacyjnego

Gdy obniżenie jest zaawansowane, objawy istotnie obniżają jakość życia, a leczenie zachowawcze nie przynosi ulgi lub pacjentka nie chce nosić pessara. Operacje wykonuje się w ośrodku szpitalnym; zależnie od sytuacji są to zabiegi przez pochwę lub laparoskopowe, z zachowaniem macicy lub z jej usunięciem, z użyciem własnych tkanek albo — w wybranych przypadkach — materiału syntetycznego. Na wizycie omawiamy rozważany rodzaj zabiegu i przebieg rekonwalescencji oraz ustalamy dalsze postępowanie.

Kiedy zgłosić się pilnie

Obniżenie narządów rzadko wymaga pilnej interwencji, ale w tych sytuacjach nie czekaj na planowy termin:

nie możesz oddać moczu lub oddajesz go jedynie kroplami, a pęcherz jest boleśnie wypełniony,
wypadnięty narząd nie daje się odprowadzić do pochwy, jest obrzęknięty, bolesny lub zmienił zabarwienie,
na odsłoniętej ścianie pochwy lub szyjce macicy pojawiło się krwawienie albo owrzodzenie,
masz gorączkę, dreszcze i ból w okolicy lędźwiowej przy dolegliwościach ze strony pęcherza (podejrzenie zakażenia nerek).

Osobno: krwawienie lub plamienie po menopauzie — nawet niewielkie i nawet gdy widoczne jest otarcie obniżonej ściany pochwy — zawsze wymaga diagnostyki i nie powinno być tłumaczone samym obniżeniem. Umów się na wizytę bez zwłoki; postępowanie opisujemy na stronie nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych.

Zadzwoń pod +48 602 862 852 — postaramy się zaproponować możliwie szybki termin. Zatrzymanie moczu wymaga pomocy od razu: zgłoś się na szpitalny oddział ratunkowy lub do izby przyjęć oddziału ginekologicznego, nie czekając na wizytę ambulatoryjną.

Kto w ELLEMEDICA zajmuje się tym problemem

Uroginekolodzy przyjmujący w Grójcu

Zaburzeniami statyki narządów miednicy zajmuje się u nas dwoje specjalistów położnictwa i ginekologii. Prof. dr hab. n. med. Edyta Horosz od wielu lat specjalizuje się w leczeniu nietrzymania moczu i zaburzeń statyki narządów miednicy mniejszej oraz dolegliwości okresu około- i pomenopauzalnego; pracuje w Katedrze Ginekologii i Położnictwa UKSW w Międzyleskim Szpitalu Specjalistycznym w Warszawie, gdzie pełni funkcję zastępcy kierownika Oddziału Ginekologiczno-Położniczego. Dr n. med. Andrzej Pomian jest uroginekologiem i ultrasonografistą; zaburzenia statyki narządów miednicy mniejszej i nietrzymanie moczu u kobiet należą do jego głównych zainteresowań zawodowych. Pracuje w Katedrze Ginekologii i Położnictwa UKSW w Międzyleskim Szpitalu Specjalistycznym w Warszawie. Aktualne ceny znajdziesz w cenniku: wizyty poświęcone zaburzeniom statyki u dr. Andrzeja Pomiana obejmuje pozycja „konsultacja uroginekologiczna” (w cenniku znajduje się także jego konsultacja ginekologiczna — o wyborze decyduje powód wizyty), a wizyty u prof. Edyty Horosz — pozycja „konsultacja ginekologiczna”. Jeśli nie masz pewności, którą pozycję wybrać, powiedz przy rejestracji, czego dotyczy zgłoszenie.

Najczęstsze pytania pacjentek

Czy z wypadaniem macicy trzeba jechać do szpitala?

Zwykle nie. Obniżenie narządów miednicy to stan przewlekły, który diagnozuje się i najczęściej leczy ambulatoryjnie — u uroginekologa. Do szpitala zgłoś się pilnie tylko wtedy, gdy nie możesz oddać moczu albo wypadnięty narząd nie daje się odprowadzić, jest bolesny lub krwawi.

Czy obniżenie macicy można leczyć bez operacji?

Tak — i zwykle od leczenia zachowawczego się zaczyna. Fizjoterapia dna miednicy, zmiana nawyków (zaparcia, dźwiganie, masa ciała), miejscowe estrogeny po menopauzie i pessar pozwalają wielu kobietom uniknąć operacji lub odłożyć ją w czasie. Operację rozważa się przy zaawansowanym obniżeniu lub gdy leczenie zachowawcze nie przynosi ulgi.

Czy pessar boli?

Prawidłowo dobrany pessar nie boli i nie powinien być odczuwalny. Jeśli uwiera, wypada lub utrudnia oddawanie moczu, rozmiar lub typ wymaga korekty. Pessar wymaga okresowych kontroli (zwykle co 3–6 miesięcy) w ośrodku, który go dobrał, albo samodzielnego wyjmowania i czyszczenia. W ELLEMEDICA lekarz ocenia, czy pessar jest w Twoim przypadku dobrą opcją, i omawia dalsze postępowanie.

Czy przy obniżeniu macicy można współżyć?

Tak. Obniżenie narządów nie jest przeciwwskazaniem do współżycia i nie pogłębia się przez nie. Jeśli przeszkadza dyskomfort lub skrępowanie, pomaga leczenie: fizjoterapia, estrogeny miejscowe, skorygowanie obniżenia. Z niektórymi typami pessara (np. pierścieniowym) współżycie jest możliwe bez jego wyjmowania.

Do jakiego lekarza iść z wypadaniem macicy?

Do ginekologa zajmującego się uroginekologią. W ELLEMEDICA w Grójcu są to prof. dr hab. n. med. Edyta Horosz i dr n. med. Andrzej Pomian. Skierowanie nie jest potrzebne — wystarczy umówić się na konsultację uroginekologiczną.

Czy fizjoterapia pomaga na obniżenie macicy?

Tak, szczególnie przy obniżeniu I–II stopnia: zmniejsza uczucie ciężaru i „kulki”, poprawia kontrolę pęcherza i może hamować postęp zmian. Nie cofnie jednak zaawansowanego wypadania. Efekty wymagają kilku miesięcy systematycznych ćwiczeń pod okiem fizjoterapeutki uroginekologicznej.

Czy wypadanie macicy wraca po operacji?

Może wrócić. Operacja odtwarza podparcie narządów, ale nie usuwa przyczyn — słabszej tkanki, wieku, przeciążeń. W badaniach odsetek kobiet wymagających ponownego leczenia w ciągu wielu lat po operacji sięga kilkunastu procent lub więcej. Na ryzyko nawrotu wpływają m.in.: dobór techniki zabiegu, leczenie zaparć i przewlekłego kaszlu, masa ciała oraz ćwiczenia dna miednicy po operacji.

Czy obniżenie macicy może się pogłębiać?

Może, zwykle powoli, przez lata — i nie u każdej kobiety. Sprzyjają temu menopauza, przyrost masy ciała, zaparcia i dźwiganie. Dlatego warto zgłosić się wcześnie: na początkowym etapie często wystarczają proste metody, a decyzję o dalszym leczeniu podejmuje się spokojnie, bez presji.

Umów konsultację uroginekologiczną

Czekamy na Twój telefon — pn–pt 8:00–20:00, sob 8:00–14:00

Dowiedz się, jak przebiega konsultacja uroginekologiczna, lub napisz przez formularz kontaktowy

Oferta

Jaki zakres usług świadczymy

Problem

W czym możemy pomóc?

Nasi ginekolodzy

Specjalista położnictwa i ginekologii, Ultrasonografista