Kolposkopia w Grójcu – nieprawidłowa cytologia, HPV
Jeśli trafiłaś na tę stronę z wynikiem cytologii, na którym widnieje skrót ASC-US, LSIL, ASC-H, HSIL lub AGC, albo z dodatnim testem HPV — zacznij od najważniejszej informacji: to nie jest rozpoznanie raka. To sygnał, że szyjkę macicy trzeba obejrzeć dokładniej. Służy do tego kolposkopia.
Kolposkopia to badanie szyjki macicy w powiększeniu, przy użyciu specjalnej lampy z układem optycznym. Pozwala zobaczyć zmiany niewidoczne gołym okiem, określić ich rozległość i — jeśli to potrzebne — pobrać z najbardziej podejrzanego miejsca niewielki wycinek do badania histopatologicznego. Dopiero ten wynik mówi, czy i jakiego leczenia potrzebujesz.
W ELLEMEDICA kolposkopię wykonuje dr n. med. Magdalena Stec-Figacz, posiadająca certyfikat Polskiego Towarzystwa Kolposkopii i Patofizjologii Szyjki Macicy. Klinika mieści się w centrum Grójca przy ul. Polskiej Organizacji Wojskowej 15 lok. U10. Skierowanie nie jest wymagane. Aby umówić wizytę, zadzwoń pod +48 602 862 852.
Czym jest kolposkopia i kiedy się ją wykonuje
Badanie diagnostyczne, nie przesiewowe — wykonujemy je wtedy, gdy jest konkretny powód
Na czym polega
Kolposkop to urządzenie optyczne ustawiane poza ciałem pacjentki — nic nie jest wprowadzane głębiej niż zwykły wziernik. Powiększenie w połączeniu z odczynnikami nanoszonymi na szyjkę uwidacznia obszary nabłonka zmienionego przez zakażenie HPV.
Nieprawidłowy wynik cytologii
Najczęstszy powód skierowania na badanie. Cytologia mówi, że komórki wyglądają nietypowo — kolposkopia pokazuje, gdzie i jak rozległa jest zmiana. Zobacz też: cytologia i test HPV.
Dodatni test HPV
Zwłaszcza przy zakażeniu typem 16 lub 18 albo przy utrzymującym się zakażeniu innym typem wysokoonkogennym. Ocena kolposkopowa pozwala sprawdzić, czy wirus zdążył wywołać zmianę w nabłonku.
Krwawienie kontaktowe
Plamienie lub krwawienie po stosunku, po badaniu ginekologicznym albo między miesiączkami wymaga obejrzenia szyjki, nawet przy prawidłowej cytologii. Więcej: krwawienie po współżyciu.
Niepokojący obraz szyjki
Zmiana widoczna w badaniu wziernikami — potocznie nazywana „nadżerką” — bywa łagodną ektopią, ale bywa też czymś więcej. Kolposkopia pozwala te sytuacje rozróżnić bez zgadywania.
Kontrola po leczeniu
Po wycięciu zmiany przednowotworowej kolposkopia jest — obok cytologii i testu HPV — elementem obserwacji. Kolposkopem ocenia się także pochwę i srom (zobacz: zmiany sromu).
Jak rozumieć wynik cytologii
Skróty z systemu Bethesda — co zwykle oznaczają i co zwykle robi się dalej
Wyniki cytologii opisuje się według systemu Bethesda. Skróty brzmią groźnie, ale opisują wygląd komórek pod mikroskopem — a nie rozpoznanie choroby. Poniższe schematy są typowe; decyzję lekarz podejmuje po uwzględnieniu wyniku HPV, wieku, poprzednich badań i planów rozrodczych.
NILM — wynik prawidłowy
Brak cech zmiany śródnabłonkowej i nowotworu. Opis może wspominać o stanie zapalnym lub zmianach zanikowych — to nie są zmiany przednowotworowe. Termin kolejnego badania przesiewowego ustala lekarz.
ASC-US
Atypowe komórki nabłonka płaskiego o nieokreślonym znaczeniu — najczęstszy nieprawidłowy wynik i zarazem najłagodniejszy. Dalsze postępowanie zależy przede wszystkim od testu HPV: wynik ujemny zwykle pozwala wrócić do rutynowych kontroli, dodatni jest wskazaniem do kolposkopii.
LSIL
Zmiana małego stopnia. Zwykle odpowiada aktywnemu zakażeniu HPV, które u większości kobiet ustępuje samoistnie. Postępowanie to najczęściej kolposkopia lub — u młodszych pacjentek — kontrolne badanie po roku.
ASC-H
Komórki atypowe, przy których nie można wykluczyć zmiany dużego stopnia. Traktuje się je poważniej niż ASC-US: wskazana jest kolposkopia z pobraniem wycinka, niezależnie od wyniku HPV.
HSIL
Zmiana dużego stopnia. To nie rak, lecz stan, z którego rak może się rozwinąć — a rozwój ten trwa zwykle lata. Wymaga kolposkopii z biopsją i, po potwierdzeniu histopatologicznym, leczenia. Wykryty i usunięty na tym etapie jest wyleczalny.
AGC
Atypowe komórki gruczołowe — pochodzące z kanału szyjki lub jamy macicy. Wymagają szerszej diagnostyki niż zmiany płaskonabłonkowe: oprócz kolposkopii zwykle także oceny kanału szyjki i endometrium, w tym USG przezpochwowego.
Zdarza się też wynik niediagnostyczny — materiał był zbyt skąpy lub przesłonięty krwią czy stanem zapalnym. Nie oznacza nic złego; badanie trzeba powtórzyć, zwykle po kilku tygodniach i po wyleczeniu ewentualnej infekcji pochwy.
Dodatni wynik HPV — co dalej
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego to nie choroba nowotworowa
Co oznacza wynik dodatni
Że w materiale z szyjki wykryto DNA wirusa. HPV jest zakażeniem bardzo częstym wśród osób aktywnych seksualnie. U zdecydowanej większości kobiet układ odpornościowy usuwa wirusa samoistnie, zwykle w ciągu 1–2 lat.
Dlaczego liczy się genotyp
Typy 16 i 18 odpowiadają za większość przypadków raka szyjki macicy i dlatego są wskazaniem do kolposkopii nawet przy prawidłowej cytologii. Pozostałe typy wysokoonkogennego ryzyka zwykle pozwalają na kontrolę za 12 miesięcy.
Czas trwania zakażenia
Ryzyko wiąże się nie z samym wykryciem wirusa, lecz z zakażeniem przetrwałym — utrzymującym się przez lata. Dlatego przy dodatnim HPV i prawidłowej cytologii najczęściej powtarza się badania, zamiast od razu interweniować.
Badania uzupełniające
W wątpliwych sytuacjach pomagają testy oceniające, czy zakażenie już zmienia komórki — m.in. oznaczenie genotypów HPV oraz test podwójnego barwienia CINtec (p16/Ki-67), dostępne z tej samej próbki cytologii płynnej.
Czy HPV się leczy
Nie ma leku usuwającego wirusa. Leczy się zmiany, które wywołał — jeśli powstaną. Realnie pomagają rzucenie palenia i regularne kontrole.
A co z partnerem
Dodatni wynik nie mówi, kiedy ani od kogo doszło do zakażenia — wirus potrafi pozostawać w utajeniu przez lata. Nie ma badań przesiewowych w kierunku HPV u mężczyzn; sensowna jest za to szczepionka.
Jak wygląda badanie krok po kroku
Badanie odbywa się na fotelu ginekologicznym i przebiega w kilku krokach
1. Rozmowa i wziernikowanie
Lekarz przegląda przyniesione wyniki, pyta o miesiączki, przebyte leczenie szyjki, ciąże i szczepienie HPV. Następnie zakłada wziernik — dokładnie tak, jak przy cytologii — i delikatnie oczyszcza szyjkę z wydzieliny.
2. Próba z kwasem octowym
Na szyjkę nanoszony jest rozcieńczony kwas octowy. Nieprawidłowy nabłonek bieleje na krótko, dzięki czemu staje się widoczny w powiększeniu. Można wtedy poczuć chłód lub lekkie szczypanie — to trwa krótko.
3. Próba jodowa — uzupełniająco
W części przypadków lekarz uzupełnia ocenę próbą jodową: po nałożeniu płynu Lugola prawidłowy nabłonek barwi się na ciemnobrązowo, a obszary zmienione pozostają jasne. Zestawienie obu prób pozwala precyzyjniej wyznaczyć granice zmiany.
4. Biopsja celowana
Jeśli obraz tego wymaga, lekarz pobiera z najbardziej podejrzanego miejsca wycinek wielkości ziarnka ryżu. Szyjka macicy jest słabo unerwiona czuciowo — większość pacjentek odczuwa jedynie krótkie skurczowe pobolewanie, podobne do miesiączkowego.
5. Ocena kanału szyjki
Gdy granica zmiany chowa się w kanale szyjki albo cytologia wskazuje na komórki gruczołowe, wskazane bywa dodatkowe pobranie materiału z kanału szyjki do badania histopatologicznego. O tym, czy jest ono potrzebne, decyduje lekarz po obejrzeniu szyjki — i wtedy też powie, gdzie i kiedy można je wykonać.
6. Wynik histopatologiczny
Sam opis kolposkopowy dostajesz od razu po badaniu. Czas oczekiwania na wynik badania histopatologicznego określa pracownia — informujemy o nim przy pobraniu wycinka. Dopiero ten wynik rozstrzyga o rozpoznaniu i dalszym postępowaniu, dlatego zwykle proponujemy wizytę, na której go omawiamy.
Przygotowanie i zalecenia po badaniu
Termin w cyklu
Najlepiej po zakończeniu miesiączki, orientacyjnie między 5. a 20. dniem cyklu — krwawienie utrudnia ocenę i może wymusić przełożenie badania. Jeśli miesiączkujesz nieregularnie, zadzwoń: ustalimy termin.
Na 2 dni przed
Bez współżycia, globulek i kremów dopochwowych, tamponów i irygacji. Wystarczy zwykła toaleta zewnętrzna. Leków przyjmowanych na stałe nie odstawiaj — powiedz o nich lekarzowi.
Co zabrać
Wynik cytologii i testu HPV (także starsze), opisy wcześniejszych kolposkopii i wyniki histopatologiczne, informację o przebytych zabiegach na szyjce oraz o szczepieniu przeciw HPV.
Leki przeciwbólowe
Jeśli obawiasz się bólu przy biopsji, możesz przed wizytą przyjąć zwykły lek przeciwbólowy, który dobrze tolerujesz. Nie jest to konieczne, ale bywa pomocne przy bolesnych miesiączkach.
Po biopsji
Przez kilka dni możliwe jest plamienie i ciemna, kawowa wydzielina — bywa ona pozostałością preparatu użytego do zatamowania krwawienia po pobraniu wycinka. Używaj podpasek, nie tamponów. Przez około tydzień odradzamy współżycie, basen, saunę i gorące kąpiele.
Kiedy zadzwonić
Gdy krwawienie jest obfitsze niż miesiączka, pojawi się gorączka, cuchnąca wydzielina albo silny ból podbrzusza. To sytuacje rzadkie, ale wymagające kontaktu z kliniką — a poza godzinami pracy z dyżurnym oddziałem ginekologicznym.
Co dalej po wyniku histopatologicznym
Od obserwacji po kwalifikację do zabiegu — decyduje rozpoznanie, wiek i plany rozrodcze
Zmiana małego stopnia (CIN 1)
Odpowiada przemijającemu zakażeniu HPV i w większości przypadków cofa się sama. Standardem jest obserwacja: powtórzenie cytologii z testem HPV po roku, czasem ponowna kolposkopia. Wycinanie takiej zmiany zwykle nie jest potrzebne — a osłabia szyjkę bez korzyści.
Zmiana dużego stopnia (CIN 2 / CIN 3)
Tu leczenie jest uzasadnione, bo usunięcie zmiany zapobiega rozwojowi raka. Polega ono na wycięciu strefy przekształceń — pętlą elektryczną (LEEP/LLETZ) albo w formie konizacji — i wykonuje się je w ośrodku dysponującym salą zabiegową. W ELLEMEDICA omawiamy wynik histopatologiczny i kwalifikujemy do takiego leczenia; o miejscu i terminie zabiegu informujemy indywidualnie na konsultacji.
Młode pacjentki i plany ciążowe
U kobiet planujących ciążę część zmian CIN 2 można — po dokładnej ocenie kolposkopowej — obserwować zamiast wycinać, ponieważ zabiegi na szyjce nieznacznie zwiększają ryzyko porodu przedwczesnego. To decyzja podejmowana wspólnie, z jasnym planem kontroli.
Obserwacja po leczeniu
Po zabiegu obowiązują kontrole — cytologia z testem HPV, zwykle pierwsza po około 6 miesiącach, a następnie regularnie przez wiele lat. Ryzyko nawrotu jest niewielkie, ale realne, dlatego z obserwacji nie rezygnuje się po jednym prawidłowym wyniku.
Kolposkopia w ciąży
Samo badanie kolposkopowe jest w ciąży uznawane za bezpieczne. Wycinek pobiera się tylko przy podejrzeniu zmiany dużego stopnia lub raka, a leczenie zmian przednowotworowych odracza się zwykle na okres po porodzie. Zobacz: prowadzenie ciąży.
Gdy wynik jest poważniejszy
Rozpoznanie raka szyjki macicy zmienia ścieżkę: potrzebna jest ocena zaawansowania i leczenie w ośrodku onkologicznym. Taki wynik możesz omówić na konsultacji ginekologiczno-onkologicznej, również jako drugą opinię.
Profilaktyka — czyli jak nie wracać do tej strony
Rak szyjki macicy należy do nowotworów, którym można zapobiegać — rozwija się powoli i przez dobrze rozpoznawalne stadia poprzedzające. Dwa filary profilaktyki to szczepienie i regularne badania.
Szczepienie przeciw HPV działa najskuteczniej podane przed inicjacją seksualną, ale jest zasadne również później — także u kobiet po przebytym zakażeniu lub leczeniu zmiany szyjki, bo chroni przed typami wirusa, z którymi nie miały jeszcze kontaktu. Nie zwalnia jednak z badań przesiewowych.
Drugi filar to cytologia wraz z testem HPV — wykrywa zmiany na etapie, na którym leczenie jest krótkie i skuteczne. Cytologia płynna (LBC) pozwala dodatkowo wykonać test HPV i CINtec z tej samej próbki, bez ponownego pobrania. Termin kolejnej kontroli ustalimy na konsultacji ginekologicznej.
Kolposkopia i konsultacje onkologiczne w ELLEMEDICA
Diagnostyka szyjki macicy i opinia ginekologa onkologa pod jednym adresem
Kolposkopia — dr n. med. Magdalena Stec-Figacz
Specjalista położnictwa i ginekologii, kolposkopista. Posiada certyfikat Polskiego Towarzystwa Kolposkopii i Patofizjologii Szyjki Macicy oraz certyfikat Sekcji Ultrasonograficznej PTGiP — potwierdzające kompetencje w tych obszarach. W codziennej praktyce zajmuje się diagnostyką i leczeniem zmian w obrębie narządu rodnego oraz zakażeń dróg rodnych. Pracuje na Oddziale Ginekologiczno-Położniczym Powiatowego Centrum Zdrowia w Otwocku.
Konsultacja onkologiczna — dr hab. n. med. Szymon Piątek
Specjalista ginekologii onkologicznej. Konsultuje pacjentki z nieprawidłowym wynikiem cytologii, prowadzi drugie opinie onkologiczne i zajmuje się nowotworami szyjki macicy, trzonu macicy, jajnika i sromu. Pracuje w Klinice Ginekologii Onkologicznej Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie. Konsultuje w zakresie ginekologii onkologicznej i USG piersi; samo badanie kolposkopowe wykonuje w ELLEMEDICA dr n. med. Magdalena Stec-Figacz.
Do kolposkopii nie jest potrzebne skierowanie. Zabierz ze sobą wynik, który Cię zaniepokoił — resztę ustalimy na miejscu. Kolposkopia i pobranie wycinka nie są ujęte w cenniku on-line — ich cenę poda rejestracja przy umawianiu terminu. Ceny cytologii, testów HPV i konsultacji ginekologicznych znajdziesz w cenniku. Pełen zakres opieki opisujemy na stronie ginekolog Grójec.
Najczęstsze pytania pacjentek
Czy kolposkopia boli?
Sama ocena kolposkopowa nie boli — przebiega jak badanie wziernikami, a odczynniki nanoszone na szyjkę mogą co najwyżej lekko szczypać. Jeśli pobierany jest wycinek, większość pacjentek odczuwa krótki, skurczowy ból podobny do miesiączkowego, trwający zwykle bardzo krótko. Znieczulenie zwykle nie jest potrzebne.
Czy LSIL to rak?
Nie. LSIL to zmiana małego stopnia, która najczęściej odpowiada przemijającemu zakażeniu HPV i u większości kobiet cofa się samoistnie. Wymaga jednak wyjaśnienia — kolposkopii albo kontrolnego badania po roku — żeby upewnić się, że pod spodem nie kryje się zmiana poważniejsza.
Mam HPV 16 — co dalej?
Typ 16 należy do najbardziej onkogennych, dlatego jego wykrycie jest wskazaniem do kolposkopii nawet przy prawidłowej cytologii. To nie znaczy, że masz zmianę — znaczy, że chcemy ją wykluczyć zawczasu. Jeśli obraz i ewentualny wycinek są prawidłowe, przechodzisz do planu regularnych kontroli.
Czy kolposkopię można wykonać w ciąży?
Tak. Samo badanie kolposkopowe jest w ciąży uznawane za bezpieczne. Wycinek pobiera się tylko wtedy, gdy obraz wskazuje na zmianę dużego stopnia lub raka, a materiału z kanału szyjki nie pobiera się w ogóle. Leczenie zmian przednowotworowych zwykle odracza się do okresu po porodzie.
Ile czeka się na wynik kolposkopii?
Opis kolposkopowy otrzymujesz bezpośrednio po badaniu. Jeśli pobrano wycinek, czas oczekiwania na wynik histopatologiczny podaje pracownia — informujemy o nim przy pobraniu. Zwykle proponujemy wtedy krótką wizytę, na której omawiamy wynik i ustalamy dalsze postępowanie.
Czy potrzebuję skierowania na kolposkopię?
Nie. ELLEMEDICA jest prywatną kliniką — skierowanie nie jest wymagane na żadne badanie. Wystarczy umówić termin telefonicznie pod +48 602 862 852 i zabrać ze sobą wynik cytologii lub testu HPV.
Jak często powtarzać cytologię po nieprawidłowym wyniku?
To zależy od rozpoznania. Po wyniku ASC-US z ujemnym HPV zwykle wraca się do rutynowych kontroli; po LSIL lub CIN 1 badanie powtarza się najczęściej po roku; po leczeniu zmiany dużego stopnia kontrole są częstsze i prowadzone przez wiele lat. Konkretny plan kontroli ustalamy wspólnie przy omawianiu wyniku.
Czy po biopsji szyjki mogę normalnie funkcjonować?
Tak — badanie nie wymaga zwolnienia ani rekonwalescencji. Tego samego dnia możesz wrócić do pracy i zwykłej aktywności. Przez około tydzień odradzamy współżycie, tampony, basen, saunę i gorące kąpiele, a plamienie i ciemną wydzielinę przez kilka dni traktuj jako normalną reakcję po pobraniu wycinka.
Umów kolposkopię
Czekamy na Twój telefon — pn–pt 8:00–20:00, sob 8:00–14:00
Sprawdź też, jak przebiega cytologia i test HPV, lub napisz przez formularz kontaktowy
Oferta
Jaki zakres usług świadczymy
- Konsultacja
- Konsultacja uroginekologiczna
- Konsultacja onkologiczna
- Prowadzenie ciąży
- USG płodu - diagnostyka prenatalna
- Diagnostyka poronień nawykowych
- Wkładki / implanty antykoncepcyjne
- Badanie drożności jajowodów
- Monitoring owulacji
- Chirurgia sromu
- Szczepienia HPV
- Cytologia
- USG przezpochwowe
- USG piersi
Problem
W czym możemy pomóc?
