Prowadzenie ciąży

I trymestr (1.–13. tydzień)

• potwierdzenie ciąży, ocena lokalizacji i żywotności zarodka
• pierwsze badania laboratoryjne: morfologia, glukoza, TSH, witamina D, grupa krwi z oznaczeniem Rh, badania zakaźne (HBs, HCV, HIV, kiła)
• cytologia (jeśli dawno nie była wykonana)
• edukacja: kwas foliowy, witamina D3, jod, suplementacja, dieta, używki
• Test PAPP-a (USG genetyczne) — 11.–13.+6 tydzień — ocena ryzyka trisomii 21, 18, 13; pomiar przezierności karkowej (NT), kości nosowej (NB); ocena ryzyka stanu przedrzucawkowego
• wykonujemy z certyfikatem FMF

II trymestr (14.–27. tydzień)

• kontrolne wizyty co 4 tygodnie: ciśnienie, masa ciała, badanie ginekologiczne
• badania laboratoryjne kontrolne: morfologia, mocz
• OGTT (test obciążenia glukozą) — 24.–28. tydzień: 75 g glukozy, 3 punkty; diagnostyka cukrzycy ciążowej (GDM)
• USG II trymestru (połówkowe) — 18.–22. tydzień: szczegółowa ocena anatomii płodu, łożyska, płynu owodniowego, cervicometria
• w razie wskazań: ECHO serca płodu (20.–24. tydzień), USG genetyczne pogłębione
• oznaczenie przeciwciał anty-D u matek Rh-ujemnych

III trymestr (28.–40. tydzień)

• wizyty co 2 tygodnie do 36. tygodnia, potem co tydzień
• monitorowanie ciśnienia, ocena obrzęków, kontrola masy ciała
• USG III trymestru — 28.–32. tydzień: biometria płodu, masa szacowana, ocena rozwoju, USG Doppler tętnicy pępowinowej i mózgowej (przy wskazaniach)
• posiew GBS (paciorkowiec grupy B) z pochwy i odbytu — 35.–37. tydzień
• kontrola morfologii, mocznika, kreatyniny, profil koagulologiczny
• od 32.–34. tygodnia: KTG (kardiotokografia) — przy wskazaniach
• plan porodu, przygotowanie do porodu, edukacja

Ciąża wysokiego ryzyka — opieka rozszerzona

Niektóre sytuacje wymagają częstszych wizyt, dodatkowych badań i ścisłej współpracy ze szpitalem trzeciego stopnia referencyjności. W ELLEMEDICA prowadzimy też ciąże:

• z cukrzycą ciężarnych (GDM) i przedciążową
• z nadciśnieniem ciążowym i preeklampsją
• z chorobami autoimmunologicznymi (toczeń, antyfosfolipidowy)
• z chorobami tarczycy
• po poronieniach nawykowych (diagnostyka poronień)
• ciąże bliźniacze
• z hipotrofią płodu (IUGR)
• z skracającą się szyjką macicy (zagrożenie porodem przedwczesnym)
• po leczeniu niepłodności (in vitro, inseminacje)
• u matek po 35. r.ż.

Kiedy pierwsza wizyta?

Najlepiej między 6.–8. tygodniem ciąży (czyli ok. 4 tygodni po spóźnieniu się miesiączki). Wtedy USG potwierdza ciążę, ocenia lokalizację i bicie serca zarodka. Wcześniej (w 4.–5. tygodniu) ciąża może nie być jeszcze widoczna w USG.

Co jeść, czego unikać?

Unikać: surowe ryby (sushi), surowe mięso (tatar, niedopieczone steki), niepasteryzowane mleko i sery, surowe jajka, alkohol, dużych ilości kofeiny (max 200 mg/dobę). Pić dużo wody, jeść warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty, ryby morskie 2× tydzień. Suplementacja: kwas foliowy 0,4 mg, witamina D3 (1500–2000 IU), jod 150 µg.

Czy mogę uprawiać sport?

Tak — ruch jest zalecany w fizjologicznej ciąży. Bezpieczne: spacery, joga ciążowa, pływanie, lekki rower stacjonarny. Unikać: sportów kontaktowych, ekstremalnych, podnoszenia ciężarów, hot-yogi. Zawsze konsultuj z ginekologiem.

Co z lekami i szczepieniami?

W ciąży zawsze konsultuj leki z ginekologiem — wiele preparatów wymaga ostrożności, niektóre są przeciwwskazane. Także apteczne leki bez recepty wymagają konsultacji. Szczepienie przeciw grypie i krztuścowi w ciąży jest bezpieczne i zalecane — chroni Ciebie i dziecko.

Kiedy zgłosić się pilnie?

Bezzwłocznie do lekarza lub na izbę przyjęć: krwawienie z dróg rodnych, silny ból brzucha, zaburzenia świadomości, silne bóle głowy z zaburzeniami widzenia (preeklampsja), brak ruchów płodu, przedłużone wymioty, gorączka >38°C, podejrzenie odpływania wód płodowych.

Czy mogę latać samolotem?

Do 28. tygodnia bez ograniczeń (przy fizjologicznej ciąży). Między 28. a 36. tygodniem — można, ale wymagane zaświadczenie od lekarza. Po 36. tygodniu — większość linii odmawia. Profilaktyka zakrzepicy: ruch, pończochy uciskowe, nawodnienie.

Po jakim czasie do kontroli po porodzie?

Standardowo 6 tygodni po porodzie — ocena gojenia, samopoczucia, zaczęcia karmienia, dobór antykoncepcji. Wcześniejsza wizyta przy gorączce, krwawieniu, problemach laktacyjnych, pogorszeniu nastroju (depresja poporodowa).