Ginekologia estetyczna

Laserowa rewitalizacja pochwy

Laserowa rewitalizacja pochwy to niechirurgiczny zabieg wykorzystujący energię lasera frakcyjnego CO₂ z dedykowaną końcówką pochwową. Mikrokolumny ciepła w błonie śluzowej uruchamiają proces neokolagenezy, neoangiogenezy i odbudowy nabłonka — efektem jest grubsza, lepiej nawilżona, sprężysta śluzówka. Bez skalpela, bez szwów, bez długiej rekonwalescencji. Dowody z badań kontrolowanych są niejednoznaczne: w badaniach z zabiegiem pozorowanym nie wykazano dotąd jednoznacznej, klinicznie istotnej przewagi lasera, a pewność dowodów jest niska — rutynowe stosowanie tej metody pozostaje przedmiotem dyskusji. Dlatego decyzję podejmuje się indywidualnie po konsultacji i omówieniu alternatyw, m.in. nawilżaczy i miejscowego leczenia estrogenami. Laser nie jest metodą leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu.

Wskazania

• zespół moczowo-płciowy menopauzy (GSM) — suchość, świąd, pieczenie, dyspareunia — u pacjentek, które nie mogą lub nie chcą stosować leczenia hormonalnego
• atrofia pochwy po leczeniu onkologicznym (rak piersi, leczenie hormonalne) — w porozumieniu z onkologiem prowadzącym
• bolesne współżycie spowodowane zmianami troficznymi śluzówki
• dyskomfort i świąd w okolicach intymnych wynikające z atrofii

Zastosowania badane — ograniczone dowody

• uczucie luźnej pochwy po porodach naturalnych — w badaniach obserwacyjnych opisywano poprawę, ale w badaniach kontrolowanych wpływ lasera na funkcję seksualną nie potwierdza się konsekwentnie
• wpływ na pH i mikrobiotę pochwy — badany; znaczenie kliniczne tych zmian nie jest ustalone, a laser nie jest metodą leczenia ani zapobiegania nawracającym infekcjom pochwy

Sprzęt

• laser frakcyjny CO₂ z dedykowaną końcówką dopochwową (sondą obracaną o 360°)
• energia kontrolowana; możliwe przejściowe działania niepożądane (pieczenie, upławy, plamienie) omawia się na konsultacji
• możliwość pracy także na sromie (powierzchowna końcówka skanująca) w jednej sesji

Jak przebiega zabieg?

• krótkie badanie ginekologiczne i dezynfekcja okolicy
• znieczulenie nie jest potrzebne — pacjentki odczuwają delikatne ciepło lub wibracje; przy pracy na sromie aplikujemy krem znieczulający
• do kanału pochwy wprowadzana jest sterylna końcówka — laser pulsuje impulsami co 1 cm wzdłuż całej długości pochwy
• zabieg trwa około 15–20 minut
• po zabiegu można wrócić do normalnej aktywności dnia codziennego

Połączenie z osoczem bogatopłytkowym (PRP) — metoda badana

• połączenie lasera z PRP jest stosowane w praktyce, ale dane kliniczne są nieliczne i niejednorodne: pojedyncze badania randomizowane, małe grupy, różne sposoby przygotowania i podania preparatu
• nie wykazano dotąd, że dodanie PRP zwiększa skuteczność samego lasera — o takim połączeniu decyduje lekarz po omówieniu z pacjentką ograniczeń dowodów
• PRP można podać tego samego dnia co laser lub w odstępie 1–2 tygodni
• szczegóły protokołu PRP — patrz: rewitalizacja pochwy osoczem

Schemat leczenia i efekty

• zalecany cykl: 3 zabiegi w odstępach 4–6 tygodniowych
• u części pacjentek pierwsze efekty pojawiają się po 4–6 tygodniach od pierwszego zabiegu
• możliwa poprawa nawilżenia i elastyczności śluzówki; wpływ na „napięcie” pochwy i funkcję seksualną nie został potwierdzony w badaniach kontrolowanych
• czas utrzymywania się efektu jest indywidualny; w badaniach oceniano go zwykle do 12 miesięcy, a o zabiegach podtrzymujących decyduje się indywidualnie
• wstrzymanie się od współżycia przez 3–5 dni po każdym zabiegu

Przeciwwskazania

• ciąża i karmienie piersią
• aktywna infekcja pochwy lub sromu
• nieprawidłowy wynik cytologii wymagający diagnostyki
• zaburzenia krzepnięcia lub terapia lekami przeciwzakrzepowymi