Rak skóry
Raki skóry to złośliwe nowotwory wywodzące się z naskórka — innej grupy komórek niż czerniak. Najczęstsze postacie to rak podstawnokomórkowy (BCC) i rak płaskonabłonkowy (SCC). W odróżnieniu od czerniaka rzadko dają przerzuty i są w zdecydowanej większości przypadków wyleczalne — pod warunkiem wczesnego rozpoznania i właściwego leczenia. Występują głównie u osób po 50.–60. r.ż., w okolicach przewlekle eksponowanych na słońce.
Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów raki skóry są najczęstszymi nowotworami w Polsce. Rocznie diagnozuje się około 50 000 nowych przypadków raka podstawnokomórkowego (BCC) oraz około 7 000 raka płaskonabłonkowego (SCC). Liczby te systematycznie rosną — głównie z powodu starzejącego się społeczeństwa i kumulacyjnej ekspozycji na promieniowanie UV.
W ELLEMEDICA oferujemy diagnostykę dermoskopową i wideodermoskopową, biopsję wycięciową z badaniem histopatologicznym oraz leczenie chirurgiczne raków skóry — w tym w trudnych lokalizacjach (twarz, powieki, nos, uszy). Wykonujemy również chirurgię Mohsa dla zmian wymagających szczególnej precyzji oszczędzania zdrowych tkanek. Klinika znajduje się w centrum Grójca przy ul. Polskiej Organizacji Wojskowej 15 lok. U10. Aby umówić wizytę, zadzwoń pod +48 602 862 852.
Kiedy zgłosić się do dermatologa
Sygnały, których nie warto lekceważyć
Zmiana, która się nie goi
Każda ranka, owrzodzenie lub strupek, który nie goi się przez kilka tygodni — szczególnie na twarzy, dłoniach, kończynach. To jeden z najczęstszych objawów raka skóry, często bagatelizowany.
Niegojący się guzek
Twardy lub miękki guzek skórny w okolicy eksponowanej na słońce, rosnący lub nie zmieniający się od miesięcy. Szczególnie podejrzane: guzki perłowe (BCC), guzki z hyperkeratozą lub owrzodzeniem (SCC).
Krwawienie ze zmiany
Zmiana skórna, która krwawi przy delikatnym dotyku, otarciu, goleniu — wymaga oceny dermatologicznej. Łatwe krwawienie to typowy objaw raków skóry, zwłaszcza BCC.
Zmiana barwnikowa lub łuszcząca
Czerwonawe, łuszczące się plamki na twarzy, łysinie, dłoniach — szczególnie u osób starszych — mogą być rogowaceniem słonecznym lub chorobą Bowena. Wymagają leczenia, żeby zapobiec rozwojowi raka.
Zmiana w bliźnie lub na owrzodzeniu
Każda zmiana w obrębie długotrwałej blizny, niegojącego się owrzodzenia lub przewlekle drażnionej skóry — może być rakiem płaskonabłonkowym. Wymaga oceny.
Wargi, uszy, dłonie
Wargi i uszy to lokalizacje wysokiego ryzyka SCC. Rak wargi dolnej zwykle wynika z przewlekłej ekspozycji na słońce. Niegojąca się zmiana na wardze lub uchu wymaga oceny dermatologa.
Czynniki ryzyka raków skóry
Co predysponuje do rozwoju nowotworów skóry
Skumulowana ekspozycja na UV
Suma godzin spędzonych na słońcu przez całe życie — kluczowy czynnik ryzyka, szczególnie dla SCC. Praca na zewnątrz (rolnictwo, budownictwo, marynarka), długie wakacje słoneczne, częste solarium.
Jasna karnacja
Jasna skóra, blond/rude włosy, niebieskie oczy, łatwo ulegająca poparzeniom skóra. Osoby o ciemnej karnacji znacznie rzadziej rozwijają raki skóry.
Wiek
Większość raków skóry rozpoznawana jest po 60. r.ż.. Skutki ekspozycji na UV w młodości ujawniają się dziesięciolecia później. Niemniej obserwujemy coraz więcej raków u młodszych pacjentów (intensywne opalanie, solarium).
Immunosupresja
Pacjenci po przeszczepach narządów, leczeni immunosupresyjnie z powodu chorób autoimmunologicznych — mają kilkukrotnie wyższe ryzyko raków skóry, szczególnie kolczystokomórkowego. Wymagają regularnych kontroli dermatologicznych.
Wcześniej przebyty rak skóry
Pacjenci po przebytym raku skóry mają znacznie zwiększone ryzyko kolejnego raka — w tym samym lub innym miejscu. Wymagają stałej obserwacji.
Predyspozycja genetyczna
Rzadkie wrodzone zespoły genetyczne znacząco zwiększają ryzyko raków skóry — szczególnie raka podstawnokomórkowego w młodym wieku. Wymagają wczesnej diagnostyki i intensywnej fotoprotekcji.
Diagnostyka i leczenie w ELLEMEDICA
Co wykonujemy w przypadku podejrzenia lub potwierdzenia raka skóry
1. Ocena dermoskopowa
Dermoskopia i — w razie wskazań — wideodermoskopia pozwalają zidentyfikować zmiany podejrzane oraz odróżnić raki skóry od zmian łagodnych. Standardowy element pierwszej oceny pacjenta.
2. Biopsja wycięciowa
W przypadku zmiany podejrzanej wykonujemy biopsję wycięciową — usunięcie całej zmiany w znieczuleniu miejscowym. Materiał wysyłamy do akredytowanej pracowni patomorfologicznej. Wynik histopatologiczny otrzymujesz w 7–14 dni.
3. Leczenie wyłącznie chirurgiczne
W przypadku potwierdzonego raka skóry jedyną metodą z wyboru jest wycięcie chirurgiczne z badaniem histopatologicznym i oceną radykalności wycięcia. Krio-, elektrochirurgia ani laser nie są stosowane jako leczenie raków skóry — uniemożliwiają ocenę marginesów. Wykonujemy zabiegi również w trudnych lokalizacjach: twarz, powieki, nos, uszy.
4. Chirurgia Mohsa
Dla raków skóry w lokalizacjach wymagających maksymalnego oszczędzania zdrowych tkanek (twarz, powieki, nos, uszy, wargi) wykonujemy chirurgię Mohsa — technikę z śródoperacyjną oceną mikroskopową marginesów. Pozwala uzyskać najwyższy odsetek wyleczeń przy minimalnym ubytku tkanki.
5. Plastyka skóry i przesunięcia płatów
Po wycięciu raka skóry — szczególnie w okolicach widocznych — stosujemy techniki rekonstrukcyjne (plastyka skóry, przesunięcia płatów). Pozwala to zminimalizować widoczność blizn i zachować dobrą funkcję anatomiczną.
6. Leczenie stanów przedrakowych
Rogowacenie słoneczne i chorobę Bowena leczymy w zależności od liczby i lokalizacji zmian — kriochirurgia, laser, leczenie miejscowe na receptę. W razie pojedynczej, bardziej rozległej zmiany wykonujemy biopsję lub wycięcie chirurgiczne.
Profilaktyka raków skóry
Co możesz zrobić, żeby zmniejszyć ryzyko
Fotoprotekcja codzienna
Krem z filtrem SPF 30–50+ codziennie na okolice odsłonięte, niezależnie od pory roku. Nakładać 15–30 minut przed wyjściem, powtarzać co 2 godziny. Unikanie słońca w godzinach 10:00–15:00. Odzież ochronna, kapelusz, okulary.
Bez solarium
Solarium jest czynnikiem rakotwórczym grupy 1 wg WHO — najwyższe ryzyko, jak palenie tytoniu. Zwiększa ryzyko zarówno czerniaka, jak i raków skóry. Szczególnie szkodliwe przed 30. r.ż.
Regularne kontrole
U osób bez czynników ryzyka — raz w roku. Po 60. r.ż., u osób pracujących na zewnątrz, po przebytym raku skóry, w immunosupresji — częściej, według indywidualnych zaleceń dermatologa.
Najczęstsze pytania pacjentów
Co warto wiedzieć o raku skóry
Czym różni się rak skóry od czerniaka?
To różne typy nowotworów. Czerniak wywodzi się z melanocytów (komórek barwnikowych) i może agresywnie dawać przerzuty. Raki skóry (BCC, SCC) wywodzą się z naskórka, rosną wolniej, BCC niemal nigdy nie daje przerzutów. Wszystkie wymagają oceny dermatologicznej i leczenia, ale rokowanie i intensywność leczenia są różne.
Czy rak skóry jest groźny?
Raki skóry — szczególnie BCC — bardzo rzadko dają przerzuty. Nieleczone mogą jednak niszczyć okoliczne tkanki (np. nos, ucho, oko), prowadząc do dużych ubytków i deformacji. SCC może dawać przerzuty do węzłów chłonnych, dlatego wymaga szybkiego leczenia. Wczesne rozpoznanie daje praktycznie 100% wyleczalność.
Czy rak skóry można usunąć laserem?
Nie. Raki skóry leczymy wyłącznie chirurgicznie, z badaniem histopatologicznym oceniającym radykalność wycięcia. Laser, kriochirurgia ani elektrochirurgia nie są stosowane jako leczenie raków skóry, ponieważ nie pozwalają ocenić marginesów. Te metody mogą być natomiast stosowane do stanów przedrakowych (np. rogowacenia słonecznego).
Czy wycinacie raki w trudnych lokalizacjach?
Tak. Wykonujemy zabiegi również w trudnych lokalizacjach — twarz, powieki, nos, uszy. Dla zmian wymagających szczególnej precyzji oszczędzania tkanek stosujemy chirurgię Mohsa z śródoperacyjną oceną marginesów oraz techniki rekonstrukcyjne (plastyka skóry, przesunięcia płatów).
Co to jest chirurgia Mohsa?
To technika chirurgiczna stosowana w trudnych lokalizacjach, gdzie kluczowe jest oszczędzanie zdrowych tkanek. Polega na usuwaniu zmiany etapami z śródoperacyjną oceną mikroskopową marginesów — kontynuujemy wycinanie tylko tam, gdzie pozostały komórki nowotworowe. Pozwala uzyskać najwyższy odsetek wyleczeń przy minimalnym ubytku tkanki.
Czy po wycięciu raka skóry zostanie blizna?
Tak — każde wycięcie pozostawia ślad, ale nowoczesne techniki rekonstrukcyjne (plastyka skóry, przesunięcia płatów) pozwalają zminimalizować widoczność blizny, szczególnie w okolicach widocznych. Pełny remodeling blizny trwa do 12 miesięcy.
Co dzieje się po wycięciu raka skóry?
Materiał trafia do badania histopatologicznego z oceną radykalności wycięcia. Wynik otrzymujesz w 7–14 dni. Pacjent po przebytym raku skóry pozostaje pod stałą opieką dermatologiczną — regularne kontrole co 6–12 miesięcy, ze względu na zwiększone ryzyko kolejnego raka.
Czy rogowacenie słoneczne to już rak?
Nie — to stan przedrakowy. Część zmian nigdy nie rozwinie się w raka, ale część (szacunkowo 5–10% w skali roku) może przejść w pełnoinwazyjnego raka płaskonabłonkowego. Dlatego rogowacenie słoneczne wymaga leczenia — szczególnie zmiany mnogie, na łysinie, w obszarach wcześniej leczonych z powodu raka skóry.
Niepokoi Cię zmiana skórna? Nie czekaj
Wczesna diagnostyka zmienia rokowanie. Czekamy na Twój telefon — pn–pt 8:00–20:00, sob 8:00–14:00
lub napisz przez formularz kontaktowy
Oferta
Jaki zakres usług świadczymy
Problem
W czym możemy pomóc?
Nasi dermatolodzy
Specjalista dermatolog i wenerolog, Dermatochirurg
Dr n. med. Marta Sar-Pomian
Dermatolog i wenerolog